Antalya’da günlerce COP31’i takip ettim. Denizleri nasıl koruyacağımızı, havayı nasıl temizleyeceğimizi, suyu nasıl daha verimli kullanacağımızı konuştuk. Bir tarım gazetecisi de olarak toprağın, suyun ve üretimin geleceğine dair her sözü dikkatle dinledim. Zirvede dönüp dolaşıp aynı soruya geldik. Çocuklarımıza nasıl bir dünya bırakacağız?

Sonra sabah oldu, haberleri açtık. Bir gün rüşvet iddiası, ertesi gün ihale soruşturması, bir başka gün fon vurgunu haberleri ve gözaltılar… Kamu görevi yürüten kişilerle ilgili haberlerde fuhuş iddiaları bile konuşulur oldu. Elbette her dosyada gerçeği yargı ortaya çıkaracak. Ben bir de şu sorunun peşindeyim. Bizi yönetenler, şehirlerimizi yönetenler, çocuklarımıza ve gençlerimize nasıl örnek oluyor?

Evde çocuklarımıza “Başkasının hakkına el uzatma” diyoruz. Peki o çocuk büyüyüp bir işe başvurduğunda, yıllarca eğitim aldığı bir göreve sırf bir yöneticinin yakını olduğu için başka birinin getirildiğini görürse bizim sözümüz mü kalır aklında, gördüğü mü?

Bir tarafta kendi alanında iş bulamayan başarılı, donanımlı, uzman ama geçinebilmek için asgari ücretle başka işlerde çalışan gençler var. Öbür tarafta, işe alınmak için gereken eğitim ve deneyime sahip olmadığı hâlde bir yakınının eliyle kadroya yerleştirildiği, asgari ücretin dört beş katı maaş aldığı, hatta işe uğramadan ay sonunda maaşı hesabına yattığı öne sürülenler var. Halkın “bankamatik çalışanı” dediği bu düzenin bedelini kim ödüyor? Cebinden o maaşı karşılayan vatandaş da ödüyor, diploma elinde iş arayan genç de. Bir tarafında yolsuzluk ve kayırmacılık, öbür tarafında işsizlik var. Sonra dönüp o gence “Çalışırsan başarırsın” diyoruz.

Hangi partiden olursa olsun, bir makamın yetkisi o koltukta oturana emanet. O yetkiyi kendi keyfine göre kullanmak, kişisel çıkar sağlamak ya da yakınlarını işe alıp kollamak, hem kamuya hem hakkıyla iş bekleyen insana zarar verir. Üstelik suya, tarıma ve iklim yatırımlarına nasıl kaynak bulacağımızı konuşuyoruz. Bir ihalede kamu zarara uğradığında, o parayla bir mahallenin içme suyu hattı yenilenebilir, bir okulun eksiği giderilebilir, bir çiftçinin sulama yatırımı desteklenebilirdi.

Peki insanın sıfır atığı ne olacak? Plastiği hayatımızdan azaltmanın yollarını ararken, “Bir telefonla hallederiz” alışkanlığını, torpili, rüşveti, yolsuzluğu, ihaleye fesat karıştırmayı, vurgunlar, “Bizimkiler yaptıysa görmezden gelelim” rahatlığını ne zaman hayatımızdan çıkaracağız?

Çocuklarımıza temiz su, temiz hava, bereketli toprak borçluyuz. Emeklerinin karşılığını alabilecekleri, iş bulmak için bir makam sahibinin kapısını çalmak zorunda kalmayacakları bir ülke de borçluyuz. Yarın onlara “Sizin için yaşanabilir bir dünya kurmaya çalıştık” dediğimizde, içlerinden biri “Peki benim hakkımı kim korudu?” diye sorarsa ne cevap vereceğiz?