Oturumda Asya-Pasifik'ten Latin Amerika'ya, Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar dünyanın dört bir yanından gelen liderlerin, karar alıcıların ve uzmanların aynı çatı altında bir araya gelerek görüş alışverişinde bulunduğunu belirten Bakan Fidan, "Bu yıl 150 ülke ve 66 uluslararası kuruluştan 6 bin 400 katılımcı forumumuza katıldı.

Bu sayı, hem kapsadığı coğrafya hem de katılımcı sayısı bakımından benzer organizasyonlarla kıyaslandığında oldukça yüksek bir düzeydedir. 23 devlet ve hükümet başkanı, 13 devlet ve hükümet başkan yardımcısı, meclis başkanları, 50 bakan ve 87 uluslararası kuruluşun üst düzey temsilcisi foruma iştirak etti. Forum kapsamında Sayın Cumhurbaşkanımız, Cumhurbaşkanı Yardımcımız ve bakanlarımız muhataplarıyla verimli temaslarda bulundu" dedi.

Uluslararası gündemi belirleyen temaslar
Forum kapsamında Recep Tayyip Erdoğan'ın yoğun ve verimli temaslar gerçekleştirdiğini dile getiren Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve bakanların da Türkiye'ye gelen muhataplarıyla önemli görüşmeler yaptığını ifade etti.

Fidan, forum süresince uluslararası gündemi şekillendirecek kritik toplantılara da ev sahipliği yapıldığını belirterek, "Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan ile gerçekleştirdiğimiz dörtlü toplantıda, bölgemizde barış ve istikrarı destekleyecek adımları ve seyrüsefer serbestisinin kalıcı şekilde tesisine yönelik olası girişimleri ele aldık" diye konuştu.

Fidan, Gazze bağlamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde düzenlenen "Filistin için Tek Yürek: Eğitimde Yıkıma Karşı Geleceği Korumak" başlıklı oturumun forumun en anlamlı buluşmalarından biri olduğunu da ifade etti.

"Arabuluculuk rolümüzü sürdüreceğiz"
Diplomasinin tüm imkanlarından istifade ederek iş birliğini çeşitlendirmeyi ve dostluk köprülerini çoğaltmayı kararlılıkla sürdüreceklerini bildiren Bakan Fidan, "Kritik başlıklarda güven inşa etmeye, tarafları birbirine yaklaştırmaya ve gerektiğinde arabuluculuk rolü üstlenmeye aynı azimle devam edeceğiz. Türkiye'nin diplomasi alanındaki bu çekim gücü önümüzdeki dönemde de artan bir ivmeyle inşallah büyümeye devam edecek" şeklinde konuştu.

"Bu dört ülke aslında daha geniş bir bölgenin temsili niteliğini taşıyor"
"Pakistan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır dörtlü toplantısını, üçüncüsünü de ifade ettiğiniz gibi gerçekleştirdik ve bunu kamuoyuyla paylaştık" diyen Bakan Fidan, "En başından beri hedefimiz bu dört ülkenin bölgesel sahiplenmeyi gerektiren tüm konuları ele alarak sahici, gerçekçi ve uygulanabilir bir gündemle süreci ilerletmesidir.

Liderlerimizin bu konuda bir iradesi var. Bizler de dışişleri bakanları olarak bu iradeyi ekonomi, teknoloji, sağlık ve savunma gibi birçok alanda hayata geçirmeye çalışıyoruz. Bizim inancımız şu; bu dört ülke aslında daha geniş bir bölgenin temsili niteliğini taşıyor.

Ancak bölgedeki iş birliği imkanları yeterince kullanılmadığı için potansiyel tam anlamıyla hayata geçirilemiyor. Bu tespitten hareketle somut alanlarda iş birliğini geliştirmek için bir araya geliyoruz" şeklinde konuştu.

"Müslüman ülkelere karşı bir askeri ittifak kurdular"
Bölgede çok ciddi siyasi krizler ve çatışmaların olduğunu ifade eden Bakan Fidan, "Bu çatışmaların azaltılması ve istikrarın sağlanması için de neler yapılabileceğini değerlendiriyoruz. Biz İsrail gibi değiliz yani İsrail'in söylediğiniz gibi, onlar biliyorsunuz Kıbrıs ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile bir araya gelip bölgedeki Müslüman ülkelere karşı bir askeri ittifak kurdular.

Biz onların yaptığını yapmıyoruz. Biz bölgemizdeki çatışmaları nasıl söndürürüz, ekonomik ilerlemeyi nasıl sağlarız, istikrarı nasıl hayata geçiririz onun arayışı içerisindeyiz. Biz şunu gördük: Eğer dışarıdan yardım beklemeye, kurtarıcı beklemeye bu bölge devam ederse, bu bölge ilelebet bu sorunlarla baş başa kalmaya devam edecek. Onun için akıllı aktörler hikmetle, geçmişten ders çıkartarak geleceklerine yön verirler. Diğer Gazze konusunda yaptığımız toplantıda da şu anda Gazze barış planının bir uygulama süreci var malumunuz.

Gazze barış planının başlangıcına sebep olan sekizli grubun New York'ta biliyorsunuz geçtiğimiz yıl eylül ayında Sayın Trump'la liderlerimiz bir araya geldiler. Buradan çıkan görüş ve iradeyle Gazze barış planı, Barış Kurulu gibi mekanizmalar hayata geçirilmeye başlandı. Şimdi bunun kurucu ruhunu oluşturan bu ülkelerle tekrar bir araya geldik.

Tüm bu Gazze soykırımını durdurmaya ve tersine çevirmeye yönelik çabalarımız, çalışmalarımız geride bıraktığımız süreç içerisinde nerede? Alınan kararlar, ortaya konan vizyon, yapısal kurumsallaşmalar bizi nereye getirdi? Bununla ilgili çok detaylı tartışmaları ele aldık" şeklinde konuştu.

"Hürmüz Boğazı ile ilgili zihinlerde karışık bir durum var"
Hürmüz Boğazı'yla ilgili şu anda zihinlerde karışık bir durum olduğunu belirten Fidan, "Zaman zaman işte tarafların açıldığı, zaman zaman kısmi bloke etmelerin olduğu yönünde beyanlar var. Uygulamayı da yakından takip ediyoruz. Deniz Kuvvetleri üzerinden bu konuda gelişmeler oldukça biz de kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceğiz" dedi.

"Umudumuz ateşkes anlaşmasına uyup bu süre içerisinde sorunlarını çözmeleri"
İran ile ABD arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda süren müzakereleri sadece yakından takip etmekle kalmadıklarını ifade eden Bakan Fidan, "Elimizden gelen bütün desteği vermeye çalışıyoruz. Hem Amerikalı hem İranlı taraflarla görüşerek, Pakistanlı kardeşlerimizin mevcut çabasına ne türden katkılar yapabiliriz, onun arayışı içerisindeyiz.

Şimdi görüşmelerde kritik bir aşamaya gelindi. Ortada, yani bu herkesin malumu güzel olan şu; her iki taraf da çok ciddi bir niyetle, samimiyetle esas itibarıyla görüşmelere devam ediyor. Devam etme iradeleri var. Mevcut şu andaki ateşkesten sadece taraflar değil, bütün dünya açıkçası rahatlama içerisinde. Tabii ki bunun devam etmesi herkes için önemli ve ben savaşan tarafların da bunun bilincinde olduğunu görüyorum. Bu forumda da buluştuğumuz bütün aktörler doğudan, batıdan, kuzeyden, güneyden hepsi savaşın tekrar başlamaması için endişelerini sürekli bize iletiyor.

Biz de bu konuda elimizden gelen bütün çabayı göstereceğimizi söylüyoruz. Geldiğimiz noktada tarafların hala bir tartışma içerisine olduğunu biliyoruz. Bu noktada araya girmek istemiyoruz ama gelmeden önce Pakistan tarafı ile önemli bir görüşme yaptım. Önümüzdeki hafta ateşkesin sona ermesi ile beraber tekrar yeni bir savaşın başlamasını hiç kimse istemiyor.

Umudumuz tarafların dünya kamuoyunun yaptığı baskının etkisinde ateşkes süresinin uzatılması ve ateşkes süresi içerisinde bu güne kadar çözemedikleri ama çözme iradesinde oldukları sorunları çözmeleri" diye konuştu.

Rusya-Ukrayna savaşında barış çabaları ve Türkiye'nin rolü
İran-ABD arasındaki müzakereleri yakından takip ettikleri gibi Rusya-Ukrayna müzakerelerini de takip ettiklerini anlatan Fidan, "Orada da rol alıyoruz gerektikçe. Gerçekten beşinci yılına giren bu savaş artık bitmek durumunda, çok fazla maliyet üretti. Ama savaşın belli bir coğrafyada devam ediyor olması da kanıksanmış durumda. Bu aslında hem Ukrayna hem Rusya için iyi bir durum değil. Barış çabalarını artırarak devam ettirmemiz gerekiyor.

Türkiye olarak bu konuda bizim vizyonumuz, çabamız ortada. Tarafları geçen yaz üç defa İstanbul'da bir araya getirdik. Tekrar getirmeye hazırız. İster teknik düzeyde ister liderler düzeyinde. Ama taraflar başka başkentlerde de bir araya geliyor. Bizim gördüğümüz şu anda aslında bunu da konuşuyoruz. Burada da söylemekte bir sıkıntı görmüyorum. Bir taraftan İran-Amerika müzakereleri devam ederken aslında İran-Amerika savaşı daha acil sorunları birden unutturdu.

Yani Ukrayna'daki barış müzakerelerini ve Gazze'deki yürüyen barış planına dünya kamuoyunun birdenbire ilgisi azalır gibi oldu. Bunun bir yansıması olarak burada birtakım aksamalarla karşılaşmayı açıkçası biz stratejik endişeyle karşılıyoruz. Bunun olmaması için tarafları şimdiden uyarıyoruz. Tekrar tekrar diyoruz ki buralardan bizim dikkatimizi dağıtmamamız lazım. Hem Ukrayna hem Gazze meselesi oldukça önemli. Bu iki konudaki dikkatimizi devam ettirmeliyiz" şekline konuştu.

Doğu Akdeniz'deki askeri ittifaka ilişkin değerlendirme
İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi'nin bir araya gelip askeri ittifak kurmasının tehdit önceliği olduğunu söyleyen Fidan, "Yani Türkiye ile beraber diğer ülkeler, yani bunun başka türlü bir izlenim oluşturmasını da kimse bekleyemez. Bunun aksi yönünde bize ne öncesinde ne sonrasında bir güvence veya beyan verilmedi. Kimse bu ittifaklar oluşturulurken bize 'Ya biz bunu size karşı yapmıyoruz' demedi. Tam tersine bu ittifakın oluşturulduğu seremonide liderler yan yana iken İsrail başbakanının, hem Yunanistan başbakanının hem Kıbrıs Rum Kesimi cumhurbaşkanının bulunduğu yerde yaptığı beyanlar var.

Bu ittifakın ruhunu neden yapıldığını tanımlayan. Şimdi bu gerçekler ortadayken, bizim ortaya koyduğumuz tepkinin Yunanistan'la aramızda yürüttüğümüz müzakere sürecinden dolayı az bile olduğunu düşünüyorum. O toplantıda İsrail başbakanının söylediği şeyler ortada, somut askeri yapılanmalar var, askeri iş birlikleri var.

Şimdi bunu görmemezlikten gelemeyiz. Hani Yunanistan bunu başka türlü anlatabilir, saklayabilir. Kendisi zaten NATO ülkesi, daha sonra diğer ülkelerle bu türden bir askeri iş birliğine girmesi, Avrupa'da Yunanistan dışında bu türden bir askeri iş birliği veya ortak birlik kurma anlaşması imzalayan hiç kimse yok.

Dolayısıyla bu -sadece bizim için değil- bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Söylemiyorlar ama bölgedeki bütün Müslüman ülkeler ciddi endişe içerisindeler ve soru soruyorlar. Bir de son zamanlarda İsrail'in bölgedeki işgalci ve yayılmacı politikasından hareketle. Şimdi böyle bir isim varken Türkiye gereksiz yere endişe üretiyormuş söyleminde bulunmak da doğru değil. Ortada gerçekler var, insanların endişeleri var bölge ülkelerinde. Türkiye kendisini koruyacak nitelikte ama bölgede daha zayıf nitelikte olup, bu askeri ittifaka endişeyle bakan ülkeler var" dedi.

"Dünyanın başına bela olmuş durumda"
Gazze'ye yönelik sorular üzerine Bakan Fidan, "Gazze'deki soykırımın değişik şekillerde devam ettirilmeye çalışıldığı gerçeği ortada. Yani insanlar açlığa mahkum edilerek, soğukta kalmaya zorlanarak, gerekli barınma imkanlarının sağlanmadığı ortada. Tabii ki bu var. Biz şunu görüyoruz, yani bunu her yerde de söyledik.

Biz uluslararası toplum olarak bir araya geldik. Gazze Barış Planı'nı uygulamak için, hayata geçirmek için yoğun çaba içerisindeyiz. Cumhurbaşkanımızın bu konuda Sayın Trump ve bölge liderleriyle başlattığı yoğun müzakere süreci var son 1 yıldır. Ama buna rağmen İsrail'in asli niyeti olan Gazze'yi ister insanlarını öldürerek, ister sürerek insansızlaştırmaya yönelik politikasının değişmediğini bütün herkes biliyor. Sadece söylemiyor. Herkes biliyor bunu.

Dolayısıyla uluslararası toplum Antalya Diplomasi Forumu'nda da çok sık kullanıldığı gibi diplomasinin bütün imkanlarını kullanarak bunu engelleme yolunda gereken adımları atma yönünde çok ciddi çaba ortaya koyuyor. Bu sorun -İsrail yayılmacılığı sorunu- yani sizin anlattığınız o uzun sorunu biz öyle tanımlıyoruz. İsrail yayılmacılığı sorunu sadece bölgenin değil, artık dünyanın bir güvenlik sorunu haline gelmiştir.

Bu yayılmacılığın hangi yöntemlerle, uluslararası toplum tarafından nasıl durdurulacağı meselesi yine uluslararası toplumun kendi ana gündem maddelerinden biridir. Süreç içerisinde ben bu konuda da olumlu gelişmeler olacağını düşünüyorum. Bir araya geldiğimiz bütün aktörler aynı endişeyi taşıyor.

Yani İsrail'in bu yayılmacılığına artık kimse bahane bulabilecek durumda değil. Sürdürülebilir de değil. Sürekli uluslararası krizlerin tetiklendiği ve uluslararası krizleri tetikleyen irrasyonel, fundamentalist bir hükümetten söz ediyoruz. Dünyanın başına bela olmuş durumda. Bu sadece Türkiye'nin sorunu değil. Bazıları çok fazla Türkiye'yle ilişkilendirmeye çalışıyor da bu sadece bizim sorunumuz değil. Sadece bölgenin de sorunu değil. Dünyanın başına bela olmuş bir güvenlik sorunundan bahsediyoruz. Orada bir fundamentalist hükümetten dolayı" diye konuştu.

Antalya Diplomasi Forumu'nda bu yıl 150 ülkeden ve 66 uluslararası kuruluştan toplam 6 bin 400 katılımcı yer aldı. Forum kapsamında 23 devlet ve hükümet başkanı, 13 devlet ve hükümet başkan yardımcısı ile 50 bakan ağırlandığ.

ANTALYA (İHA) -
10. Kepez Belediyesi Yağlı Pehlivan Güreşleri'nde Duacı Edip Akbayram Gençlik Parkı'nda gerçekleştirildi. Finalde kol bağlayan pehlivanların mücadelesi, izleyenlere Kırkpınar Yağlı Güreşleri atmosferini aratmadı. Günün sonunda finalde Ali Gürbüz ile mücadele eden Enes Doğan, rakiplerini geride bırakarak Kepez'in başpehlivanı unvanını kazandı. Ali Gürbüz geçirdiği sakatlık dolayısıyla final müsabakasına devam edemedi. Enes Doğan, 10. Kepez Belediyesi Yağlı Pehlivan Güreşleri'nin altın kemeri kazanan başpehlivanı oldu. Enes Doğan'a şampiyonluk nişanesi olan altın kemeri Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz taktı. Kepez Belediyesi Yağlı Pehlivan Güreşleri'nin 3 milyon TL'den başlayan ağalık ihalesini 7 milyon 777 bin TL ihale bedeli ile iş insanı Veli Güler aldı. Baş boyu müsabakalarında öne çıkan isimler arasında Mustafa Batu, Ali Gürbüz, Orhan Okulu, Ali İhsan Batmaz, Yusuf Can Zeybek, Feyzullah Aktürk, Recep Kara, Yıldıray Pala, Ertuğrul Dağdeviren, Yunus Emre Yaman, Yalçın Üncül, Erkan Taş, Fatih Atlı, Enes Doğan, İsmail Balaban, Mehmet Yeşil Yeşil yer aldı.

"Burada diz çöken yenilmez, burada galip gelen kibirlenmez"
Başkan Kocagöz, er meydanının sadece bir spor alanı olmadığını vurgulayarak, "Burada asaletin, cesaretin ve geleneğin bin yıllık yürüyüşüne şahitlik ediyoruz. Er meydanı sadece bileğin gücünün değil; ahlakın, sabrın ve mertliğin sınandığı yerdir. Burada diz çöken yenilmez, burada galip gelen kibirlenmez. Çünkü bu meydanın özü edep, ahlak ve saygıdır"
12 yıl aradan sonra güreşlerin yeniden düzenlenmesinin önemine dikkat çeken Başkan Kocagöz, "Kepez meydanı yıllardır pehlivanını, davulun zurnanın coşkusunu bekliyordu. Bugün bu hasret sona erdi. Kepez'de er meydanı yeniden kuruldu, güreş yeniden ayağa kalktı" dedi.

Şiddete karşı güçlü mesaj
Konuşmasında toplumsal olaylara da değinen Başkan Kocagöz, okullarda yaşanan şiddet olaylarına dikkat çekerek hayatını kaybeden öğrenci ve öğretmenlere Allahtan rahmet, yakınlarına da başsağlığı dileklerinde bulundu. Başkan Kocagöz, "Okul dediğimiz yer bir çocuğun hayal kurduğu, bir öğretmenin geleceği inşa ettiği yerdir. Orada gözyaşı olmamalıydı. Bugün bu meydandan sadece güreşin değil, insanlığın sesini yükseltiyoruz. Okullarda sessizlik değil, çocuklarımızın o güzel sesleri olmalıdır" diye konuştu.

Sporun önemine de vurgu yapan Başkan Kocagöz, gençlerin spora yönlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Spor kötü alışkanlıkların panzehridir. Yerel yöneticiler olarak spor altyapılarını yapmaya devam edeceğiz" dedi.
Konuşmasının sonunda güreş severlere seslenen Başkan Kocagöz, Kepez'de yağlı güreş geleneğinin artık kesintiye uğramayacağını belirterek şu sözlerle konuşmasını tamamladı:
"Er meydanı hazır, Kepez hazır Haydi yiğitler meydan sizindir. Bugün burada gösterdiğiniz ilgi, bu geleneğin artık bir daha kesintiye uğramayacağının en büyük göstergesidir. Söz veriyoruz; bu meydan bir daha susmayacak, bu davullar bir daha durmayacak."
Hem sportif rekabetin hem de toplumsal dayanışmanın ön plana çıktığı 10. Kepez Belediyesi Yağlı Pehlivan Güreşleri, Kepez'de ata sporu yağlı güreşin yeniden güçlü bir şekilde hayat bulmasını sağladı.

Emine Erdoğan'ın katımıyla gerçekleştirilen programda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Mehriban Aliyeva, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın eşi Nilden Bektaş Erhürman, KKTC Başbakanı Ünal Üstel'in eşi Zerrin Üstel, Sırbistan Başbakanı Duro Macut'un eşi Jelica Bjekic Macut, Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic'in eşi Mirela Becirovic, Filistin'in Ankara Büyükelçisi Nasri Abu Jaish, BM Genel Sekreterinin Çocuklara Karşı Şiddet Özel Temsilcisi Dr. Najat Maalla M'jid, eski Hırvatistan Cumhurbaşkanı Kolinda Grabar Kitarovic, eski Kırgızistan Cumhurbaşkanı Roza Otunbayeva, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in kızı Leyla Aliyeva ve bazı milletvekilleri ile davetliler de yer aldı.

Uluslararası kuruluşların temsilcilerinin konuşma yaptığı etkinlikte, Exeter Üniversitesinden İsrailli tarihçi Profesör Ilan Pappe video mesajı gösterildi. Program sonunda aile fotoğrafı çektirildi.

Emine Erdoğan ve lider eşleri, daha sonra etkinlikle aynı temalı sergiyi gezdi. Emine Erdoğan, NSosyal hesabından etkinliğe ilişkin yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:
"Antalya Diplomasi Forumu kapsamında 'Filistin İçin Tek Yürek' konulu panelde değerli lider eşleri, farklı ülkelerden bakanlar ve uluslararası kuruluşların temsilcileriyle ortak vicdanda buluştuk.

Davetimize icabet ederek Filistin'in yanında olduğunu gösteren tüm konuklarımıza şükranlarımı sunuyor, bu dayanışmanın kalıcı ve anlamlı sonuçlara vesile olmasını temenni ediyorum."

Liderler Türkiye-Burundi ikili ilişkileri ve bölgesel konuları ele aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye ile Burundi arasında ticari ve ekonomik münasebetleri geliştirmek, savunma sanayii alanında iş birliğini ilerletmek için adımlar atmanın önemini ifade etti.

Erdoğan, Türkiye'nin Gazze'de kalıcı ve sürekli insani ateşkesin sağlanması için gayret gösterdiğini, Burundi'nin de bu çerçevede attığı adımların takdirle karşılandığını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, 2026 yılı Afrika Birliği Dönem Başkanlığını üstlenen Burundi'ye başarılar diledi.

Erdoğan, Türkiye’nin Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde kalıcı barış ve istikrarın sağlanması çalışmalarını desteklediğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgemizde devam eden savaşların önemli bir kısmının arkasında, İsrail’in tehditkar ve saldırgan tutumu olduğunu, Türkiye’nin bölgede barış ve istikrar için gayret gösterdiğini belirtti.

"Antalya deklarasyonu yayınlayacağız"
Bakan Murat Kurum, konuşmasında Türkiye'nin dirençli şehirler, depremler ve enerji başta olmak üzere birçok alandaki bilgi ve tecrübesini paylaşacağını belirterek, Antalya deklarasyonu yayınlayacaklarını söyledi. COP31 kapsamında netice almak ve farkındalığı artırmak istediklerini ifade eden Kurum, Türkiye'nin tüm krizlerde irade ortaya koyduğunu ve güçlü bir dış politika yürüttüğünü kaydetti.

İklim değişikliği nedeniyle dünyada insanların hayatını kaybettiğine dikkat çeken Kurum, "Bir kriz var, bu krizi çözmek için hep birlikte el vermeli, el kaldırmalıyız. Elimizi, gövdemizi taşın altına koymamız gerekiyor. Hedefleri yakalamak için irade ortaya koymak gerekiyor" diye konuştu.

COP süreçlerinde artık çok daha geniş toplum kesimlerinin yer aldığına işaret eden Kurum, bu adımın birlikte atılması gerektiğini belirterek, bunu yalnızca sözle değil, eylem ve icraatla gerçekleştirmek istediklerini ifade etti.

"Temiz enerjiye ulaşmak zorundayız"
Her ülkenin enerji, gıda ve sanayi alanlarında kendi programını yürüttüğünü belirten Kurum, çoklu krizlerin ülkelerin kendi kendine yetebilmesinin önemini ortaya koyduğunu söyledi. Kurum, "Her ülke kendi kendine yetecek. Her ülke, çoklu krizler bunu gösterdi, enerjisini, gıdasını, üretimini kendi ülkesi için kendi halkına yetecek seviyede yürütmesi önemli. Temiz enerjiye ulaşmak zorundayız, öyle veya böyle" dedi.

Yenilenebilir enerji üretimi için proje ortaya koyan bir ülke olarak konuya bu perspektiften baktıklarını belirten Kurum, temiz enerjinin ülkelere göre farklı kaynaklarla şekillenebileceğini vurgulayarak, "Temiz enerji bizde rüzgarla, güneşle olur. Avrupa'da denizle olabilir. Brezilya'da derelerle olabilir.

Fosil yakıtlardan uzaklaşmak zorundayız ki bu karar alındı" ifadelerini kullandı. Türkiye olarak süreci bir fırsat olarak gördüklerini dile getiren Kurum, temiz enerjiyi COP31'in en önemli gündem maddelerinden biri yapacaklarını ve örnek çalışmalar ortaya koyacaklarını kaydetti.

"Teknoloji transferini gerçekleştirmek zorundayız"
Yeşil enerji ve dönüşüm sürecinde teknoloji transferinin önemine de değinen Kurum, gelişmiş ülkelerin teknolojiyi gelişmekte olan ülkelere aktarması gerektiğini söyledi. Afrika ile Avrupa'nın önceliklerinin birbirinden farklı olduğuna işaret eden Kurum, "Yeşil enerji, dönüşüm teknoloji transferiyle olur.

Gelişmiş ülkelerin teknolojiyi, gelişmekte olan ülkelere aktarması gerekiyor. Afrika'daki öncelik ile Avrupa'daki öncelik farklı. Oralara teknoloji transferini gerçekleştirmek zorundayız" dedi.

"Herkese ihtiyacımız var"
Eski Fransa Başbakanı ve COP21 Başkanı Laurent Fabius ise jeopolitik gelişmelerin yalnızca iklim açısından değil, güvenlik ve bağımsızlık bakımından da harekete geçme zorunluluğunu ortaya koyduğunu belirtti. Düşük karbonlu ekonomiye geçişin giderek daha gerekli hale geldiğini ifade eden Fabius, bazı ülkelerde gelişmelerin ters yönde ilerlediğini söyledi.

İklim mücadelesinin artık yalnızca hükümetlerin eylemlerine bağlı olmadığını kaydeden Fabius, "Başlangıçta COP'un aksiyonu hükümetlerin eylemlerine bağlıydı. Tamam, hükümetler çok ama çok önemlidir ancak iş dünyasına, yerel seçilmiş makamlara, sanatçılara, bilim insanlarına, yani herkese ihtiyacımız var" diye konuştu.

Fabius, geçmişte iklim zirvelerine askeri çevrelerin de davet edilmesi fikrini düşündüğünü belirterek, iklim konusunun artık yalnızca sivil toplumun değil, güvenlik alanının da merkezi meselelerinden biri haline geldiğini dile getirdi.

"Türkiye için eşsiz bir şans"
Azerbaycan İklim Meselelerinden Sorumlu Cumhurbaşkanlığı Özel Temsilcisi Muhtar Babayev de küresel gündemde iklim konusunun geri planda kaldığını, çatışmalar, savaşlar ve enerji krizlerinin uluslararası kamuoyunun öncelikli gündemi haline geldiğini ifade etti.

Türkiye'de düzenlenecek COP31'in, ilgiyi yeniden iklim gündemine çekmek açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirten Babayev, "Dünya genelinde pek çok zorluk ve çatışma var. Şimdi bu, Türkiye ekibi için bu süreçteki liderliğini sergilemek adına yine eşsiz bir şans. İklim finansmanı sürecine daha fazla oyuncu, daha fazla katılımcı ve daha fazla bağışçı davet etmemiz gerekiyor" dedi.

COP31'in, önceki zirvelerde alınan kararların uygulanmasına odaklanacağını aktaran Babayev, geçmişte çok sayıda güçlü karar alınmasına rağmen uygulamanın yetersiz ya da kısmi kaldığını söyledi.

"Uygulama aşamasına ağırlık verilmeli"
COP30 Başkanı Andre Aranha Correa do Lago ise şimdiye kadar oluşan birikimin ve Paris Anlaşması sonrasında alınan kararların izlenecek yolu net biçimde gösterdiğini belirterek, artık uygulama aşamasına ağırlık verilmesi gerektiğini ifade etti.

BM Genel Sekreter Özel Danışmanı ve İklim Eylem Ekibi Genel Sekreter Yardımcısı Selwin Hart da Paris Anlaşması'ndan 10 yıl sonra ülkelerin ekonomilerini karbonsuzlaştırma yönünde yalnızca iklim gerekçeleriyle hareket etmediğinin anlaşıldığını söyledi. Hart, enerji güvenliği, egemenlik, bağımsızlık ve genel güvenlik başlıklarının da artık belirleyici hale geldiğini bildirdi.

Görüşmede Türkiye ile Komorlar Birliği ikili ilişkileri ve bölgesel konular ele alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye ile Komorlar Birliği arasında ilişkilerin geliştirilmesi için ticaret, altyapı, savunma sanayi alanlarında iş birliğinin artırılmasını hedeflediklerini ifade etti.

Erdoğan, Filistin’in haklı davasının desteklenmesi konusunda iki ülkenin her zeminde dayanışmasını artırmasının önemli olduğunu, Gazze’de huzur ve istikrarın sağlanması için çalışmaya devam edeceğimizi belirtti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayesinde, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nın ev sahipliğinde bu yıl beşinci kez düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu'nda basın mensuplarının sorularını cevaplayan Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, ABD ile İran arasında gerilimin düşürülmesi ve nihai bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla yürütülen diplomatik temaslara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Abdulati, gerilimin azaltılması yönünde bölgesel düzeyde yoğun bir koordinasyon yürütüldüğünü belirterek, "Gerilimi azaltmak ve Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında nihai bir anlaşmaya varmak için çabalarımızı koordine ediyoruz. Bunu önümüzdeki günlerde yapmayı umuyoruz" ifadelerini kullandı.

"Savaşın devamı bütün dünyayı etkiliyor"
Yalnızca bölge ülkelerinin değil, tüm dünyanın mevcut krizden etkilendiğini söyleyen Abdulati, savaşın sürmesinin enerji fiyatlarında artışa, tedarik zincirlerinde aksamalara ve gübre tedarikinde sıkıntılara yol açtığını kaydetti.

Abdulati, "Bu çok önemli senaryoyu gerçekleştirmek için daha fazla çaba harcıyoruz; çünkü yalnızca biz bölgede değil, bütün dünya bu savaşın devam etmesinden, enerji fiyatlarının yükselmesinden, tedarik zincirindeki eksikliklerden ve kesintilerden, gübre eksikliğinden zarar görüyor; bu da dünyanın gıda güvenliğini ve enerji güvenliğini etkiliyor.

Bu yüzden gerilimi azaltma yönünde ilerlemek ve diplomasi için pencereyi değil kapıyı açmak amacıyla çok yoğun şekilde bastırıyoruz. Ve tekrar söyleyeyim, bunu mümkün kılmalıyız. Elbette mümkün ve bu yüzden çabalarımızı sürdürmeli ve bunu kazan-kazan durumuna dayalı olarak başarmak için baskımızı devam ettirmeliyiz" dedi.

"Ortak stratejimiz, ortak vizyonumuz, ortak politikalarımız var"
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlarıyla gerçekleştirilen görüşmeye ilişkin soruyu da yanıtlayan Abdulati, önceliklerinin gerilimin barışçıl şekilde sona erdirilmesi olduğunu söyledi.

Abdulati, "Her şeyden önce bu gerilimin nihai barışçıl sonucuna ulaşmak ve tansiyonu düşürmek için koordinasyon içindeyiz ve ortak bir stratejimiz, ortak bir vizyonumuz, ortak politikalarımız var. İkinci olarak da savaş sonrası bölgesel düzen konusunda ortak bir vizyon geliştirmeyi ve buna sahip olmayı düşünüyoruz.

Ve bunun, komşu ülkelerin, Körfez ülkelerinin, bölgesel ortakların, buna Mısır da dahil olmak üzere, çıkarlarını ve kaygılarını dikkate alması gerekir. Ve tekrar söyleyeyim, Körfez ülkeleri için güvenliğe, garantilere tam koruma sağlamalıyız; çünkü İran'dan daha önce olanlar kınanacak nitelikteydi ve Körfez ülkelerine yönelik saldırganlıkları, saldırıları, düşmanca eylemleri kabul edemeyiz; çünkü onlar bu savaşa katılmadılar, bu savaşın tarafı değillerdi.

Bu yüzden Körfez ülkelerine saldırılması kınanacak bir şeydi ve kabul edilemezdi. Bu nedenle geleceğe bakmalı ve Körfez devletlerinin ve bölgesel ortakların, buna Mısır da dahil olmak üzere, güvenlik çıkarlarını gelecekteki herhangi bir güvenlik ve bölgesel düzenlemede dikkate almalıyız" ifadelerini kullandı.

"Herkes zarar görüyor"
Mevcut krizin dünya ekonomisine etkilerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Abdulati, gıda ve enerji güvenliğinin ciddi baskı altında olduğuna dikkat çekti. Abdulati, "Herkes zarar görüyor; gübre tedarik zincirindeki kesintiden dolayı gıda güvenliği de etkileniyor, ayrıca enerji fiyatlarının yüksek ya da fırlamış olması dünya ekonomisini etkiliyor" dedi.

"Rusya çok önemli bir ortak"
Rusya'nın rolüne ilişkin soruya da yanıt veren Abdulati, tüm aktörlerin gerilimin azaltılması için yapıcı katkı sunması gerektiğini belirtti. Abdulati, "Herkes gerilimi azaltmayı ilerletmek için yapıcı bir rol oynamalı. Elbette şimdi gerilimi azaltma yönünde hareket etmeliyiz; çünkü şu anda sorun yalnızca seyrüseferdeki kesinti nedeniyle erişilebilirlik değil, aynı zamanda karşılanabilirliktir; fiyatları aşağı çekmemiz gerekiyor. Ve Rusya, elbette, çok önemli bir ortaktır" şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin yakın coğrafyasındaki istikrarsızlık ve savaş ortamında, NATO müttefikleri olarak savunma sanayii alanında iş birliğinin arttırılmasının önem arz ettiğini, NATO'nun Ankara Zirvesi'nde bu konuda yeni kararlar alınmasını beklediklerini, Slovenyalı yetkililerin 5 Mayıs'tan itibaren İstanbul'da yapılacak SAHA savunma fuarına katılmalarının faydalı olacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Slovenya'nın Filistin Devleti'ni tanımasının, İsrail'e silah ambargosu uygulamasının ve BM'de Filistin lehine karar tasarılarına öncülük etmesinin takdirle karşılandığını ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin Balkanlar'da istikrarı desteklemeye yönelik tesis ettiği Balkan Barış Platformu'na Slovenya'nın da katılımını arzu ettiğini belirtti.

Lavrov, "Bu savaş Batı'nın Rusya Federasyonu'na karşı Ukrayna eliyle yürüttüğü ve titizlikle hazırladığı bir savaştır. Batı, trajedileri kendi halkını seferber etmek ve kararsız ülkeleri harekete geçirmek amacıyla propaganda malzemesi olarak kullanmayı iyi biliyor" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayesinde, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nın ev sahipliğinde bu yıl beşinci kez düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu'nun (ADF2026) ikinci gününde Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, değerlendirmelerde bulundu. "Yarını Tasarlarken Belirsizliklerle Başetmek" temasıyla Belek turizm bölgesindeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen forumda konuşan Lavrov, Rusya-Ukrayna savaşı, NATO'nun genişleme politikası, Batı'nın güvenlik yaklaşımı, Orta Doğu'daki gelişmeler ve küresel ekonomik sistemdeki dönüşüme ilişkin sert değerlendirmeler yaptı.

"Maalesef güvenlik konusunda hukuki garantiler ancak NATO üyesi olunursa elde edilebilir"
Sergey Lavrov, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Rusya'nın eşit muhatap olarak görülmediğini savunarak, Batı'nın verdiği sözleri yerine getirmediğini öne sürdü. NATO'nun genişlemesine ilişkin sözlü taahhütlerin daha sonra yok sayıldığını belirten Lavrov, bu durumun yalnızca sözlü güvenceyle sınırlı kalmadığını, 1999 yılında İstanbul'da düzenlenen AGİT Zirvesi'nde kabul edilen belgelerde de "güvenliğin bölünmezliği" ilkesinin kayıt altına alındığını anlattı.

Kasım-Aralık 2021 döneminde Batı'ya yeniden hukuki güvenlik garantileri önerdiklerini söyleyen Lavrov, bu girişimlerin karşılıksız bırakıldığını belirterek, "Maalesef güvenlik konusunda hukuki garantiler ancak NATO üyesi olunursa elde edilebilir. Hepsi bu. Döngü kapanmış oldu" dedi.

"Ukrayna, Rusya'ya karşı mücadele aracına dönüştürüldü"
Lavrov, Ukrayna krizinin son yıllarda ortaya çıkmış bir başlık olmadığını savunarak, sürecin çok daha önce şekillenmeye başladığını ileri sürdü. Ukrayna'nın Rusya'ya karşı kullanılan bir araca dönüştürüldüğünü öne süren Lavrov, "Bugün konuştuğumuz olaylar, Ukrayna krizinden çok önce, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı kullanılacak bir Nazi devlete dönüştürülmesinden çok önce olgunlaşmaya başlamıştı.

Başka hiçbir ülke yoktur ki dili yasaklanmış olsun. Ukrayna'da Rusça dil, Anayasa tarafından hâlâ korunmaktadır; ancak buna aldırış etmiyorlar ve eğitimde, kültürde, medyada, hatta günlük yaşamda Rusçayı her yerde yasaklayan kanunlar çıkardılar. Aynı zamanda Nazizm ideolojisini ve pratiğini teşvik eden bir dizi yasa da mevcut" ifadelerini kullandı.

Avrupa'nın Ukrayna'ya verdiği desteği de bu çerçevede değerlendiren Lavrov, "Ukrayna'yı bugün en aktif biçimde destekleyenlerin, Nazizmin açık şekilde yeniden canlandığı Avrupa ülkeleri olması tesadüf değildir. Ne yazık ki buna Almanya ve Finlandiya gibi ülkeler de dahildir. Britanyalılar ise hiçbir zaman Nazizm felsefesinden çok da uzak olmadılar.

Dolayısıyla evet, bu savaş Batı'nın Rusya Federasyonu'na karşı Ukrayna eliyle yürüttüğü ve titizlikle hazırladığı bir savaştır. Bu savaş sırasında Zelensky'nin başlıca değerleri, Rus dilinin, kültürünün, kitle iletişim araçlarının tümüyle yasaklanmasıdır. Ve onun ün kazandığı ikinci değer de Nazizmin yüceltilmesi ve meşrulaştırılmasıdır. Yani, modern Avrupa'nın değerleri de demek ki bunlarmış; çünkü Avrupa açıkça, Zelensky'nin tam da kendi değerlerini savunduğunu söylüyor" dedi.

Batı'nın kendi politikalarını meşrulaştırmak için savaşı propaganda zeminine taşıdığını savunan Lavrov, "Ukrayna meselesi, anlaşılır nedenlerle öne çıkarıldı; çünkü Batı, bizim özel askerî operasyonumuzla bağlantılı olarak propaganda kartını kullanmak istiyordu. Oysa kendisi, Ukrayna'yı Rusya Federasyonu'na karşı bir mücadele aracına dönüştürme yoluna girdiğinde bunun kaçınılmaz olduğunu çok uzun yıllar boyunca biliyordu.

Ama yine de trajedileri, kendi halkını seferber etmek, kararsız ülkeleri harekete geçirmek amacıyla propaganda malzemesi olarak kullanmayı iyi biliyorlar" ifadelerini kullandı.

Küresel düzlemde yaşanan ekonomik rekabetin de yeni bir safhaya geçtiğini söyleyen Lavrov, enerji alanındaki mücadelenin artık farklı yöntemlerle yürütüldüğünü belirtti.

BM, uluslararası hukuk ve Batı'ya "çifte standart" suçlaması
Lavrov, Batı'nın "kurallara dayalı düzen" söylemini de hedef aldı. Bu kavramın hiçbir zaman somut ve ortak kabul görmüş bir zemine dayanmadığını savunan Lavrov, Kosova ile Kırım örnekleri üzerinden uluslararası hukukta çifte standart uygulandığını öne sürdü. Batı'nın bir yerde "halkların kendi geleceklerini tayin hakkı" ilkesini öne çıkarırken, başka bir yerde "toprak bütünlüğü" ilkesini öncelediğini belirten Lavrov, bunun duruma göre değişen siyasal bir yaklaşım olduğunu söyledi.

Birleşmiş Milletler çevresindeki tartışmalara da değinen Lavrov, Ukrayna ve Grönland örnekleri üzerinden aynı ilkelerin farklı biçimde yorumlandığını savunarak, "Bunu artık nasıl yorumlayacağımı bilmiyorum ama bana göre her şey herkes için fazlasıyla açıktır" dedi

"Biz NATO'nun iç işlerine karışmıyoruz"
Rusya'nın komşu coğrafyalardaki tutumuyla Batı'nın yaklaşımını karşılaştıran Lavrov, Moskova'nın müttefiklerini zorlayıcı yöntemlerle yönlendirmediğini söyledi. Özellikle Orta Asya ülkeleri üzerinde Batılı aktörlerin ekonomik ve siyasi baskı kurduğunu savunan Lavrov, bazı çevrelerin yatırım ya da yaptırım tehdidiyle Rusya ile yürütülen projeleri durdurmaya çalıştığını öne sürdü. Lavrov, "Elbette hepimiz şunu kabul edebiliriz; biz NATO'nun iç işlerine karışmıyoruz.

Ne büyükelçilerimiz ne de mevcut şartlarda NATO üyesi Avrupa ülkelerinde bulunan diğer temsilcilerimiz, üye ülkelerin topraklarında dolaşıp müdahalede bulunmuyor. Ve biz, Batı'nın yaptığını yapmıyoruz. Taklitçilik etmiyoruz; Batı'nın ve özellikle Amerikalıların uzun zamandır yaptığı şeyi yapmıyoruz. Üstelik bunu Biden döneminde başlattılar ve şimdi de sürdürüyorlar.

Avrupalılar da bizim komşumuz olan ülkelere, bir zamanlar aynı imparatorlukta ve aynı Sovyetler Birliği'nde bulunduğumuz, ayrıca ekonomi, savunma, güvenlik, kamu düzeni, gümrük işleri ve benzeri birçok alanda Rusya Federasyonu'yla çeşitli anlaşmalar çerçevesinde müttefik olan ülkelere gittiklerinde aynı şeyi yapıyorlar" ifadelerini kullandı.

"Gönüllüler koalisyonu" değerlendirmesi
ABD'nin Avrupa'nın güvenlik yükünü azaltma arayışına girdiğini savunan Lavrov, bunun yerine Avrupa Birliği, Britanya, Türkiye ve Ukrayna'yı da kapsayan yeni bir blok fikrinin tartışıldığını söyledi. Ukrayna ordusunun bu yapının çekirdeği haline getirilmek istendiğini ileri süren Lavrov, bu çerçevede Zelenskiy ve Ukrayna askeri yönetimiyle ilgili sert değerlendirmelerde bulundu. Lavrov, "Kısacası gidişat, ‘gönüllüler koalisyonu'na benzer bir oluşuma doğru ilerliyor.

Bu ismi onlar buldu ve şimdi daha çok gerçekten öyle görünmek isteyenlerin koalisyonuna, yani gerçekmiş gibi görünmek isteyenlerin koalisyonuna benziyorlar. Ama bana kalırsa çok yakında bu yapı, modası geçmişlerin koalisyonuna dönüşecek. Ben, Avrupa ülkelerinin ulusal çıkarlarının açıkça rövanşist ve militarize bir politikanın dayatılmasıyla nasıl karşılanabileceğini göremiyorum.

Üstelik modern insanlık tarihinde üçüncü kez küresel tehdit yine Avrupa'dan kaynaklanacak ve onlar şimdi her yolla Ukrayna'nın bu küresel tehdidin tetikleyicisi haline gelmesini sağlamaya çalışıyorlar. Ancak Devlet Başkanı bunu birçok kez söyledi: Bizim de cevap verecek imkânlarımız var" dedi.

Filistin, Gazze, Golan Tepeleri ve Hürmüz vurgusu
Lavrov, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde ise Filistin meselesinin geri plana itilmemesi gerektiğini söyledi. İsrail-Filistin sorununda Birleşmiş Milletler kararlarının zamanla etkisizleştirildiğini savunan Lavrov, Batı'nın burada da seçici bir hukuk anlayışıyla hareket ettiğini ileri sürdü. Golan Tepeleri, Batı Şeria, Gazze Şeridi ve Lübnan'la ilgili gelişmelere değinen Lavrov, iki devletli çözüm kararının büyük ölçüde görmezden gelinmesinin "tarihî bir hata" olacağını ifade etti.

Gazze için önerilen planların BM'nin önceki kararlarıyla ne ölçüde bağdaştığını sorguladıklarını belirten Lavrov, "Birleşmiş Milletler'in iki devletin, yani Yahudi devleti ile Arap Filistin devletinin kurulmasına ilişkin tarihî kararının büyük ölçüde görmezden gelinmesi ve fiilen ortadan kaldırılması gerçekten üzücü olur" dedi.

Hürmüz Boğazı ve Suriye başlıklarının da bölgesel denklemde dikkatle izlenmesi gerektiğini vurgulayan Lavrov, bugünün manşetlerine sıkışan bir diplomasi anlayışının kalıcı sorunları çözmeyeceğini savundu.

"Küreselleşme sona erdi"
Biden döneminden bu yana parçalanma, bölgeselleşme ve ticaret savaşlarının hızlandığını söyleyen Lavrov, doların yaptırım aracı haline getirilmesinin küresel sistemde güven kaybına neden olduğunu ifade etti.

BRICS başta olmak üzere birçok yapının Batı'dan bağımsız ödeme, sigorta, yatırım ve finans mekanizmaları üzerinde çalıştığını belirten Lavrov, şöyle devam etti:
"Masumiyet karinesi ve en önemlisi, ticarette, ekonomide ve her alanda tüm engellerin kaldırılması. Bildiğiniz gibi bu küreselleşme artık sona ermiş bulunuyor. Şimdi uzun zamandır, daha Biden döneminden beri, parçalanmayı, bölgeselleşmeyi ve ABD'nin kendi konumunu güçlendirme, eski konumlarını koruma yöntemi olarak aktif biçimde kullandığı ticaret savaşlarını gözlemliyoruz.

Bunların elbette küreselleşmeyle hiçbir ilgisi yok. Bu yeni bir hayat. Ve boşuna değil; giderek daha fazla sayıda alt bölgesel yapı, yalnızca düşünmekle de kalmıyor, artık aynı doların dayatmasından kendini korumak için fiilen çalışıyor. Çünkü dolar bir savaş aracına dönüştürülmüş durumda."

"Bazıları bugün yaşananları Üçüncü Dünya Savaşı olarak görüyor"
Konuşmasının sonunda değişen küresel tabloda diyalog kanallarının açık tutulmasının önemine işaret eden Lavrov, büyük güçler arasında doğrudan temasın önem kazandığını söyledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in daha önce BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesiyle zirve önerdiğini hatırlatan Lavrov, bugün bazı Batılı liderlerin söylemleri nedeniyle geri adım atmasının zorlaştığını dile getirdi.

Lavrov, "Bazıları, ‘İşte 'Üçüncü Dünya Savaşı budur; sadece artık dünya savaşlarının bu yöntemlerle yürütüldüğünü henüz tam kavrayamıyoruz' diyor. Buna bizim hüküm vermemiz doğru olmaz; bunu tarihçiler değerlendirecektir" sözleriyle konuşmasını tamamladı.

Günümüz çocuklarının içine sürüklendiği şiddet sarmalına terk edilemeyeceğini vurgulayan Erdoğan, "Çocuklarımız için şiddeti özendiren ve sıradanlaştıran ne varsa, hangi mecrada ve ne kılıkta olursa olsun kararlılıkla mücadele etmek zorundayız" dedi.

Antalya'da düzenlenen Antalya Diplomacy Forum kapsamında gerçekleştirilen "Filistin için Tek Yürek: Eğitimde Yıkıma Karşı Geleceği Korumak" başlıklı oturumda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan; BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Najat Maalla M'jid, Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başbakanı'nın eşi Mirela Bocirovic ve akademisyen Ilan Pappe ile bir araya geldi.

"Vereceğimiz mesajlar savaş kurbanı olan çocuklar için yepyeni bir hayatın umut olsun"
Oturumda konuşan Emine Erdoğan, "Bu sene 5'incisi düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu vesilesiyle sizlerle buluşmaktan büyük mutluluk duyduğumu ifade ediyorum. Dünyanın dört bir yanından katılım sağlayan kıymetli misafirlerimize ayrı ayrı teşekkür ediyorum.

Bu buluşma, en ufak anlaşmazlıklarda dahi silahların konuştuğu dünyamızda, insanlık onuruna en çok yakışan değer olan diyalog ve diplomasiyi sürdürme kararlılığımızın bir göstergesidir. Temennim odur ki vereceğimiz mesajlar kalplere dokunsun, daha da önemlisi dünyanın dört bir yanında savaşların kurbanı olan çocuklar için yepyeni bir hayatın umut ışığı olsun" dedi.

"Çocuklarımız için şiddeti normalleştiren her unsura karşı kararlı mücadele edeceğiz"
Sözlerinin başında Şanlıurfa'da ve ardından Kahramanmaraş'taki okullarda meydana gelen silahlı saldırılardan dolayı duyduğu derin üzüntüyü ifade eden Erdoğan, "Saldırılarda hayatını kaybeden kıymetli öğretmenimize ve öğrencilerimize Allah'tan rahmet diliyorum. Kederli ailelerine, yakınlarına ve eğitim camiamıza başsağlığı diliyorum.

Hastanede tedavi gören evlatlarımızın bir an önce sağlıklarına kavuşmasını temenni ediyorum. Çocuklar ve gençler bir milletin ümidi ve yarınlarıdır. Onları içine düştükleri bu şiddet sarmalına terk edemeyiz. Şiddeti özendiren ve sıradanlaştıran ne varsa, hangi mecrada ve ne kılıkta olursa olsun kararlılıkla mücadele etmek zorundayız.

Özellikle dijital dünyada ve kültür endüstrisinde yer alan kontrolsüz şiddet içeriklerinin çocuklar ve gençler üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat edilmelidir. Temennim odur ki hiçbir öğretmen, hiçbir öğrenci ve hiçbir aile böyle acılarla sınanmasın. Bir kez daha milletimize ve acılı ailelerimize başsağlığı diliyorum" şeklinde konuştu.

"Filistin'de eğitim direnişin ve umudun adı oldu"
Filistin halkının 1948'de öz vatanlarından sürgün edildiğinde, mülteci kamplarındaki ilk işlerinden birinin okul kurmak olduğunu dile getiren Erdoğan, "O günden bu yana eğitim, Filistin halkı için bir direniş ve varoluş cephesi olmuştur. Çocukların ve gençlerin ellerinden düşürmedikleri defter ve kalem, Filistin'in geleceğine dair umudun sembolüdür.

7 Ekim sonrasında Gazze'de yaşanan soykırım, bu gerçeği bir kez daha gözler önüne sermiştir. Gazze'nin dört bir yanında, harabeler ve çadırlar arasında, bombaların gölgesinde eğitim devam etmiştir. Öğretmenler ve eğitimciler sivil direnişin en önemli aktörleri olmuşlardır" ifadelerini kullandı.

"Eğitim barışı beklerken durdurulamaz"
Tam 78 yıldır süren abluka ve bitmeyen saldırılara rağmen eğitime ara vermeyen Filistinlilerin, dünyaya çok önemli bir mesaj verdiğini ifade eden Erdoğan, "Eğitim, barışı beklerken askıya alınabilecek bir faaliyet değildir. Filistinliler sadece bir savaşın içinde değil, yaklaşık bir asırdır sistematik bir kültür kırımı, eğitim kırımı ve soykırıma maruz kalmaktadır.

Bugün Gazze'de okul ve üniversite binalarının yüzde 90'dan fazlasının yıkılmış olması bu stratejinin bir sonucudur. Bu, savaşın yan hasarı değildir. İsrail, kütüphaneleri ve yüzyılların mirası olan kültür varlıklarını kasten bombalayarak Filistin'in varlığını hedef almaktadır. Amaç, Filistin halkına ait tarihî ve kültürel izleri tamamen silmektir" dedi.

Çocukların yaşadığı dram ve uluslararası çağrı
7 Ekim öncesinde dünyanın en yüksek okuryazarlık oranlarından birine sahip olan Gazze'de bugün yaklaşık 637 bin çocuğun yüzde 60'ı eğitime erişemediğini dile getiren Erdoğan, "Bunun yanı sıra 90 bin üniversite öğrencisi eğitimine devam edememektedir. 1 milyondan fazla çocuk ise ruhsal yaralarla acil psikososyal desteğe ihtiyaç duymaktadır.

Geçtiğimiz günlerde Gazze'de 3-5 yaşlarındaki çocukların oyuncak bir bebeği şehit gibi taşıdığı cenaze oyunu, medyada geniş yankı uyandırmıştır. Oysa çocuk oyunları denildiğinde akla saklambaç, bebek oyunları gelir. Ancak Gazze'nin çocukları artık ölümün ötesinde bir hayal kuramamaktadır. Öyle ki orada oyuncak bebekler bile ‘ölmektedir.' Buna rağmen Gazze'de eğitim sürdürülmekte, mezuniyetler yapılmakta ve kolektif öğrenme kültürü ayakta tutulmaktadır.

Ne yazık ki sadece birkaç gün önce İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nde çocukların eğitim aldığı çadırlara açtığı ateş sonucu 9 yaşındaki bir kız çocuğu hayatını kaybetmiştir. Annesinin sevgiyle büyüttüğü bir evladın ölümü tüm dünyayı ayağa kaldırmalıdır. Çocuklara karşı savaş yürütecek kadar akıl dışı, gayri insani ve hukuksuz bir şiddetle karşı karşıyayız. Uluslararası toplumun harekete geçmesi ve bu korkunç çocuk katliamına dur demesi için daha kaç çocuğun ölmesi gerektiğini bilmiyorum" şeklinde konuştu.

Türkiye'nin yardım çalışmaları ve çağrı
Türkiye olarak 7 Ekim'den bu yana Kızılay, AFAD ve Diyanet İşleri Başkanlığı gibi kurumlar ile Filistinli vatandaşlara destek olmak için insani yardım faaliyetleri yürüttüklerini ifade eden Erdoğan, "Bu süreçte 110 bin tondan fazla insani yardımı Gazze'ye ulaştırdık. Ancak 80-90 kilometrekarelik dar bir alana sıkışmış 2 milyon Filistinliye hâlâ yeterli insani yardım ulaştırılamamaktadır.

Uluslararası yardımlar ise İsrail tarafından engellenmektedir. Bu vesileyle tüm ülkelerin Filistin halkının yanında durmasının ve gerekli siyasi ile finansal desteği vermesinin ne kadar önemli olduğunu vurgulamak istiyorum. Filistin halkı küllerinden doğacak bir Filistin'e inanıyor, biz de buna inanıyoruz. O yüzden gelin el ele verelim; medeniyet değerlerinin ve insanlık vicdanının dimdik ayakta olduğunu gösteren bir Filistin'i birlikte inşa edelim" dedi.

Devletler arasında ekonomik, siyasi ve askeri rekabetin belirginleştiğini söyleyen Durmaz, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tarafından ortaya konulan ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da desteğiyle devlet projesine dönüşen 'Terörsüz Türkiye' vizyonunun toplumsal huzurun, milli birlik ve dayanışmanın güçlendirilmesini hedefleyen kardeşlik projesi olduğunu ifade etti.

Durmaz, Türkiye için en önemli olanın iç cepheyi tahkim etmek, milletin birlik ve beraberliğini güçlendirmek, terörün istismar alanlarını tamamen ortadan kaldırmak olduğunu söyleyerek köklü devlet geleneği ve sarsılmaz milli birliğiyle Türkiye Cumhuriyeti'nin bu fırtınalı coğrafyada emin adımlarla yoluna devam edeceğini, hiçbir emperyalist gücün yolundan döndüremeyeceğini belirtti.

Türk kültür ve medeniyetinde şehircilik anlayışının, insan onurunun korunduğu, sosyal adaletin gözetildiği, çevrenin ve tüm canlıların muhafaza edildiği yaşam alanı olduğunu, MHP'nin de kadim Türk şehircilik geleneğinin en yetkin temsilcisi olduğunu vurgulayan Genel Başkan Yardımcısı Sadir Durmaz, belediyeler ve şehirlerin yeni ve çok boyutlu risklerle karşı karşıya bulunduklarını söyledi.

Durmaz, büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyeleri arasında yetkilerin yeniden ve tam olarak belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye'de belediyelerdeki en önemli sorunlardan birinin ahlaki kavramların aşınması olduğunu anlatan Durmaz, "Belediye bütçeleri, bir siyasi partinin, bir zümrenin, bir çevrenin değildir.

Doğrudan doğruya aziz milletimizin alın teriyle oluşmuş kamu kaynağıdır ancak bugün hepinizin malumu olduğu üzere birçok belediyede gösteriş odaklı projeler, ihtiyaç dışı harcamalar, şatafatlı ve bir o kadar pahalı organizasyonlar, verimsiz iştirakler, plansız yatırımlar sebebiyle ciddi bir kaynak israfı yaşanmaktadır.

Belediye başkanı o şehrin emin kişisidir. Şehri bütün değerleriyle mukaddes bir emanet olarak görüp sahiplenmelidir. Günümüzde hemen her gün basına düşen, ekranlarda yer alan rüşvet, irtikap, görevi kötüye kullanma, imar rantı üzerinden menfaat temini gibi sorunlar, bize göre yalnızca hukuki değil aynı zamanda ahlaki ve milli bir beka sorunudur çünkü yolsuzluk, devletle millet arasındaki güven bağını çürüten ahlaksız bir ihanettir" ifadelerini kullandı.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Sadir Durmaz'ın konuşmasının ardından toplantı basına kapalı olarak devam etti.

Liderler, Türkiye-Bosna Hersek ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel gelişmeleri değerlendirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye’nin Balkanlar'ın istikrarı için kilit konumda bulunan Bosna Hersek’in geleceği için atılacak her türlü yapıcı adımın yanında olduğunu, Bosna Hersek’in toprak bütünlüğü ve anayasal düzenine şartsız desteğinin süreceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, son dönemde Boşnak halkına yönelik ayrılıkçı ve kışkırtıcı söylemlerin arttığını, Balkanlar'ın istikrarını tehlikeye atacak sorumsuz tavırların kimseye hayır getirmeyeceğini, üç kurucu unsurun uyum içinde yaşayabileceği bir Bosna-Hersek’i inşa etmenin önemli olduğunu ifade etti.

Arizona ziyareti sonrası Washington’a dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran ile yapılacak anlaşmanın Lübnan’daki ateşkes süreciyle doğrudan bağlantılı olmadığını, ancak psikolojik bir ilişki kurulabileceğini ifade etti. Lübnan’a destek vereceklerini de sözlerine ekledi.

İran’daki zenginleştirilmiş uranyuma da değinen Trump, bu materyalin ABD’ye taşınması için İran’la birlikte çalışmak istediklerini belirtti. Anlaşma sağlanamaması durumunda ise sürecin “dostane olmayan” yöntemlerle ilerleyebileceğini vurguladı.

Bakanlık, sürecin hızlı ve koordineli şekilde yürütülmesi için merkez, il ve ilçe düzeyinde kapsamlı bir çalışma başlattı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Şanlıurfa'nın Siverek ilçesindeki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesindeki Ayser Çalık Ortaokulunda yaşanan olayların ardından Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in talimatıyla hızlı bir koordinasyon ağı kuruldu. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürü Mustafa Otrar başkanlığındaki heyet, her iki ilde oluşturulan "Krize Müdahale Ekipleri" ile bir araya gelerek yürütülen çalışmaları yerinde değerlendirdi ve sürecin etkin şekilde ilerlemesini sağladı.

Şanlıurfa'da 49 uzman görevlendirildi

Şanlıurfa'da yaşanan olayın ardından 49 rehber öğretmen ve psikolojik danışman sahada görevlendirildi. Uzman ekiplerin, il genelindeki kriz müdahale ekipleriyle koordineli şekilde çalışarak öğrenci ve velilere yönelik psikososyal destek faaliyetlerini planlı ve sürdürülebilir biçimde yürüttüğü bildirildi.

Kahramanmaraş'ta geniş kapsamlı destek programı

Kahramanmaraş'ta ise okulların tatil edildiği iki günlük süreçte 70 rehber öğretmen ve psikolojik danışman görev alarak kayıp yaşayan ailelere yönelik psikolojik ilk yardım çalışmaları gerçekleştirdi.

Taziye ziyaretleri yapılırken, yaralanan öğrenciler ve ailelerine de psikolojik destek sağlandı. Bakanlık, gelecek haftadan itibaren Ayser Çalık Ortaokulu öğrenci ve personelinin eğitim göreceği Şehit Tebernuş Özler Ortaokulu binasında 20 alan uzmanının daha görevlendirileceğini açıkladı.

700 rehber öğretmen destek hizmetlerini sürdürüyor

Kahramanmaraş genelinde travma alanında uzman 89 rehber öğretmenin yanı sıra toplam 700 rehber öğretmenin sahada aktif görev yaptığı belirtildi. Milli Eğitim Bakanlığı, yürütülen psikososyal destek çalışmalarının öğrenciler, öğretmenler ve okul personelinin normalleşme sürecini hızlandırmak amacıyla titizlikle sürdürüleceğini vurguladı.

Küresel enerji ve ticaret açısından kritik öneme sahip olan boğazın kapatılması, uluslararası kamuoyunda dikkatle takip ediliyor.

Sektörde ihracat hem miktar hem de değer bazında önemli artış gösterdi.

Akdeniz İhracatçı Birlikleri verilerine göre, Türkiye'nin yaş meyve sebze ihracatı 2026 yılının ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 34,56 artarak 1 milyar 305 milyon 256 bin 900 dolara ulaştı. Bu dönemde ihracatın önemli bir bölümünü yakın pazarlara yapılan sevkiyatlar oluştururken, özellikle Orta Doğu ve Avrupa ülkelerine yönelik talebin arttığı görüldü.

Irak ilk sıraya yükseldi

Yılın ilk çeyreğinde yaş meyve sebze ihracatında Irak, yüzde 21,87'lik payla ilk sırada yer aldı. Bu ülkeye yapılan ihracat tutarı 285 milyon 456 bin 688 dolar olarak kaydedildi. Irak’a yapılan ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 104,42 artması dikkat çekti. Söz konusu dönemde Irak’a toplam 131 bin 717 ton yaş meyve sebze gönderildi.

Geçen yılın ilk çeyreğinde listenin zirvesinde yer alan Rusya ise bu yıl ikinci sıraya geriledi.

En fazla ihracat yapılan ülkeler

Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatında ilk sıralarda yer alan ülkeler şöyle sıralandı:

• Irak: 285 milyon 456 bin 688 dolar
• Rusya: 284 milyon 266 bin 251 dolar
• Romanya: 126 milyon 137 bin 411 dolar
• Almanya: 79 milyon 857 bin 441 dolar
• Ukrayna: 74 milyon 734 bin 576 dolar

Bu tablo, Türkiye'nin özellikle yakın coğrafyadaki pazarlarda güçlü konumunu sürdürdüğünü ortaya koydu.